AI
Het duurste AI-model is zelden het beste voor je kmo
Anthropic lanceerde Claude Fable 5.2, maar raadt zelf aan om niet standaard het zwaarste model te gebruiken. Ik reken in euro uit wat 1.000 mails verwerken kost met een groot en een klein model, en wanneer het grote zijn geld waard is.
Door · · 5 min lezen
Op 9 november lanceerde Anthropic Claude Fable 5.2, hun nieuwe model voor het zwaarste technische werk. In de aankondiging staan indrukwekkende voorbeelden: softwaremigraties die anders niet haalbaar waren, elektronische toestellen die van nul ontworpen werden, wiskundige bewijzen. Het soort nieuws waarbij je denkt: dat wil ik ook.
Maar in dezelfde aankondiging staat ook een zin die minder aandacht krijgt. Anthropic schrijft dat Fable en Mythos bedoeld zijn voor het meest ambitieuze, open technische werk. Voor de meeste taken raden ze aan om te starten met Claude Opus 5.5, hun model voor dagelijks gebruik, en pas over te schakelen als de taak dat vraagt: naar boven voor het zwaarste werk, naar beneden naar Sonnet 5.5 of Haiku 5.5 voor eenvoudiger werk.
Met andere woorden: de maker zelf zegt dat je het duurste model niet voor alles nodig hebt. Voor het routinewerk in een kmo geldt dat nog sterker. In dit artikel reken ik uit wat dat in euro betekent.
Wat een AI-model per gebruik kost
Als ik voor een klant een automatisering bouw, bijvoorbeeld een systeem dat inkomende mails sorteert en samenvat, dan betaal je niet per gebruiker maar per gebruik. Je betaalt voor de tekst die het model leest (input) en de tekst die het schrijft (output). Dat wordt gemeten in tokens: stukjes tekst, grofweg een deel van een woord.
Anthropic publiceert zijn prijzen in dollar. Om het tastbaar te maken, reken ik ze om aan 1 dollar = 0,90 euro. De koers schommelt, dus zie de bedragen als een orde van grootte, exclusief btw.
| Model | Input per miljoen tokens | Output per miljoen tokens |
|---|---|---|
| Claude Fable 5.2 | € 7,20 | € 36 |
| Claude Opus 5.5 | € 3,60 | € 18 |
| Claude Sonnet 5.5 | € 1,80 | € 9 |
| Claude Haiku 5.5 | € 0,09 | € 0,45 |
Voor Haiku 5.5 gelden die prijzen voor opdrachten tot 100.000 tokens, wat voor een mail of een offerteaanvraag ruim volstaat. Het verschil tussen het grootste en het kleinste model is een factor 80, en die verhouding blijft dezelfde, welke wisselkoers je ook neemt.
Een rekenvoorbeeld: 1.000 documenten verwerken
Neem een installatiebedrijf met vijftien medewerkers. De office manager krijgt elke maand ongeveer 1.000 mails binnen: offerteaanvragen, vragen over planning, facturen van leveranciers, klachten. Een AI-toepassing leest elke mail, zet hem in de juiste categorie en schrijft een korte samenvatting met de volgende stap.
Ik ga uit van 3.000 tokens input per mail (de mail zelf, de voorgaande berichten en de instructies) en 500 tokens output. Voor een tweede scenario neem ik zwaardere documenten, zoals een offertedossier met bijlagen: 20.000 tokens input en 1.000 tokens output.
| Model | 1.000 mails | 1.000 offertedossiers |
|---|---|---|
| Claude Fable 5.2 | € 39,60 | € 180 |
| Claude Opus 5.5 | € 19,80 | € 90 |
| Claude Sonnet 5.5 | € 9,90 | € 45 |
| Claude Haiku 5.5 | € 0,50 | € 2,25 |
Over een jaar, met 12.000 mails, betaal je met Fable 5.2 zo'n € 475. Met Haiku 5.5 is dat ongeveer € 6.
Ik wil eerlijk zijn: € 475 per jaar zal geen kmo failliet laten gaan. Maar het loopt snel op. Een automatisering die ook bijlagen leest, meerdere stappen zet of elke mail twee keer bekijkt, vermenigvuldigt die bedragen. En vooral: voor dit soort werk krijg je met het dure model meestal geen merkbaar beter resultaat. Een mail in de juiste map steken en in drie zinnen samenvatten is geen wiskundig bewijs.
Waar een klein model volstaat
Anthropic omschrijft Haiku 5.5 zelf als een model voor grote volumes en kostgevoelig werk: samenvattingen, classificatie, opzoekingen in een database, klantenondersteuning waar snelheid telt. Het is ook hun snelste model.
Vertaald naar een kmo gaat het om taken als:
- Inkomende mails sorteren in offerteaanvraag, klacht, factuur of vraag.
- Mails en gesprekken samenvatten zodat je in tien seconden weet waar het over gaat.
- Gegevens overnemen uit een aanvraag of een leveranciersfactuur naar je eigen systeem.
- Een eerste versie van een offerte voorbereiden op basis van een vast sjabloon en je prijslijst.
Het zijn taken met een duidelijke afbakening en een vast patroon. Daar zijn snelheid en een lage prijs per stuk belangrijker dan diep redeneren.
Waar een groter model zijn geld waard is
Dat betekent niet dat de grote modellen overbodig zijn. Anthropic zegt zelf dat Sonnet en Opus betere keuzes blijven voor complexe taken met veel stappen, en dat Haiku past bij werk dat nauw afgebakend is. Denk aan:
- een lastenboek van tachtig pagina's doorlichten op voorwaarden die voor jou een risico zijn;
- een rapport opstellen uit gegevens die in verschillende systemen zitten;
- software bouwen of aanpassen, wat ik zelf dagelijks met de grotere modellen doe.
Daar kost een fout meer dan het prijsverschil. Een gemiste boeteclausule in een aanbesteding weegt zwaarder dan een paar euro aan tokens.
Zo kies je het juiste model, in drie stappen
Mijn aanpak bij klanten ziet er zo uit:
- Neem vijftig echte voorbeelden. Geen nette testmails, maar de rommelige van vorige maand, met doorgestuurde ketens en halve zinnen.
- Laat eerst het kleinste model het werk doen en controleer het resultaat. Klopt het bij 48 van de 50? Dan ben je klaar.
- Schakel alleen op waar het misloopt. Vaak zijn dat specifieke gevallen, zoals lange dossiers of klachten met juridische taal. Die stuur je door naar een groter model, de rest blijft bij het kleine.
Die verdeling past ook bij hoe Anthropic Fable 5.2 zelf positioneert: als een model dat eenvoudiger taken doorgeeft aan kleinere modellen, of dat door kleinere modellen geraadpleegd wordt bij een moeilijk probleem. Het grote model als specialist voor de uitzonderingen, niet als standaard voor alles.
Ook in abonnementen telt je keuze
Werk je niet met een automatisering maar met een abonnement zoals ChatGPT of Claude, dan betaal je niet per token, maar heb je wel een gebruikstegoed. Vanaf december putten ChatGPT en Codex volgens de nieuwsbrief AI for Business Owners uit één gedeeld tegoed, met uitzondering van de Instant-chat. Wie in een team zowel met Codex programmeert als met ChatGPT dagelijkse taken doet, haalt dus uit dezelfde pot. Ook dan is het verstandig om het zwaarste model te bewaren voor het werk dat het echt nodig heeft.
Wat dit vandaag oplevert
De nieuwe topmodellen zijn een echte stap vooruit voor complex technisch werk. Voor het meeste routinewerk in een kmo veranderen ze weinig. Daar zit de winst in een goed afgebakende taak, een klein en snel model, en een controle op de uitzonderingen.
Twijfel je welk model past bij jouw mails, offertes of dossiers? Stuur me via ardee.be/contact een voorbeeld van een taak die je vaak doet. Dan reken ik samen met je uit wat het kost en wat het je aan tijd oplevert.
Veelgestelde vragen
Heb ik het nieuwste AI-model nodig om mails te laten samenvatten?
Meestal niet. Voor afgebakende taken zoals mails sorteren en samenvatten volstaat een klein model zoals Claude Haiku 5.5. Anthropic raadt zelf aan om pas naar een zwaarder model over te schakelen als de taak dat vraagt.
Wat kost het om 1.000 mails door AI te laten verwerken?
In mijn rekenvoorbeeld (3.000 tokens input en 500 tokens output per mail) kost dat zo'n € 40 met Claude Fable 5.2 en ongeveer € 0,50 met Claude Haiku 5.5. Anthropic rekent in dollar; ik reken om aan 1 dollar = 0,90 euro, exclusief btw.
Wanneer is een groot AI-model zijn geld wel waard?
Bij complexe taken met veel stappen of waar een fout duur uitvalt, zoals een lang lastenboek doorlichten, een rapport uit verschillende systemen opstellen of software bouwen.
Hoe test ik welk model geschikt is voor mijn bedrijf?
Neem vijftig echte voorbeelden uit je dagelijkse werk, laat eerst het kleinste model ze verwerken en controleer het resultaat. Stuur alleen de gevallen die misgaan door naar een groter model.